نوسانات قیمت نفت - خطر آن در رشد و توسعه اقتصادی

نفت خام احتمالاً یکی از مهمترین نیروهای محرک اقتصاد جهانی است و تغییر در قیمت نفت تأثیرات قابل توجهی بر رشد اقتصادی و رفاه در سراسر جهان دارد. در واقع ، سطح وابستگی نفتی اقتصادهای صنعتی به ویژه در دهه 1970 و 1980 مشخص شد ، هنگامی که یک سری از حوادث سیاسی در خاورمیانه امنیت عرضه را مختل کرد و تأثیرات شدیدی بر قیمت جهانی نفت داشت. از آن زمان ، شوک قیمت نفت به دلیل چنین حوادث اگزوژن به طور مداوم در اندازه و فرکانس افزایش یافته است (شکل 1). در حالی که تقاضای نفت به کندی حرکت می کند ، عمدتاً ناشی از رشد اقتصادی و تا حدودی سیاست های آب و هوایی است ، چشم انداز تأمین نفت در آینده بسیار نامشخص است - مهم نیست که بی ثباتی سیاسی مداوم در کشورهای صادرکننده و عدم قطعیت در مورد کشف ذخایر جدید باشد. در نتیجه چنین عدم قطعیت ها ، قیمت نفت می تواند در آینده نوسانات شدید (به طور فزاینده ای) انجام شود.

شکل 1. درصد تغییرات قیمت سه ماهه نفت خام (منبع: داو جونز و شرکت ، تامسون رویترز)

شوک های قیمت نفت (یعنی تغییرات ناگهانی) را می توان از طریق کانال های مختلف به اقتصاد کلان منتقل کرد. در بخش خصوصی ، شوک مثبت قیمت نفت باعث افزایش هزینه های تولید می شود و از این رو بازده را محدود می کند - با افزایش قیمت حداقل تا حدی به مصرف کنندگان منتقل می شود. علاوه بر این ، با افزایش قیمت بنزین و برق ، خانوارها با هزینه های بیشتری برای زندگی روبرو هستند که فقیر به ویژه آسیب پذیر هستند. این تأثیرات می تواند اثرات و عواقب قابل توجهی در سراسر اقتصاد داشته باشد و بر نشانگرهای کلان مانند اشتغال ، مانده تجارت ، تورم و حساب های عمومی و همچنین قیمت سهام و نرخ ارز تأثیر بگذارد. بدین ترتیب ، ماهیت و وسعت چنین اثرات ضرب و شتم به ویژگی های ساختاری یک اقتصاد بستگی دارد. به عنوان مثال ، هرچه کشور بیشتر به تجارت نفت بپردازد ، بیشتر در معرض شوک قیمت در بازارهای جهانی کالا قرار می گیرد. کشورهایی که با تکیه بر سوخت فسیلی بالا در ترکیب انرژی خود یا تولید صنعتی فشرده انرژی ، نیز آسیب پذیرتر هستند. علاوه بر این ، بسته به نرخ ارز دلار مربوطه و فشارهای تورمی غالب ، شوک های قیمت نفت در بازار بین المللی ممکن است در کشورهای خاص تقویت شود.

در حالی که افزایش قیمت نفت ممکن است توسط کشورهای صادرکننده نفت و منفی توسط واردکنندگان درک شود ، افزایش نوسانات قیمت نفت (به عنوان مثال شوک های متوالی مثبت و منفی قیمت نفت) باعث افزایش عدم اطمینان قیمت برای همه کشورها - صرف نظر از مانده تجارت آنها می شود. چنین نوسانات قیمت نفت باعث کاهش افق برنامه ریزی می شود ، باعث می شود شرکت ها سرمایه گذاری را به تعویق بیندازند و ممکن است نیاز به تغییر قیمت مجدد منابع داشته باشند. تدوین بودجه های ملی قوی دشوارتر می شود ، زیرا کشورهای وارد کننده در مورد هزینه های واردات و سطح یارانه سوخت با عدم اطمینان روبرو هستند و صادرکنندگان با درآمد بی ثبات روبرو هستند. این ممکن است یک مشکل بسیار عمیق در بودجه محدود شده در کشورهای در حال توسعه باشد ، که به صادرات نفت به عنوان منبع اصلی درآمد عمومی متکی هستند. به منظور محافظت از بنگاهها و خانوارها در برابر نوسانات قیمت در بازارهای بین المللی ، به ویژه در کشورهای در حال توسعه ، دولت ها اغلب بخش های بزرگی از بودجه خود را به یارانه سوخت اختصاص می دهند. این سیستم های یارانه نه تنها دولت ها را در معرض خطرات قابل توجهی در بودجه قرار می دهند ، بلکه منجر به هزینه های قابل توجهی در محیط زیست می شوند ، به طور عمده ثروتمندتر می شوند ، باعث ایجاد اختلاف نظر برای بهره وری انرژی می شوند و منابع را از آموزش ، بهداشت و سایر سرمایه گذاری ها در توسعه جمع می کنند.

با این حال ، نوسانات و عدم اطمینان از اصطلاحات قابل تعویض نیستند زیرا عدم اطمینان حتی در صورت عدم نوسانات وجود دارد. حتی وقتی قیمت ها در طی یک دوره طولانی نسبتاً پایدار باقی بمانند ، یک واقعه ناگهانی برونزا به طور مستقل از وقایع قبلی می تواند تعادل را در هر مقطع زمانی مختل کند و باعث ایجاد تغییرات قابل توجه قیمت رو به بالا یا رو به پایین شود (به عنوان مثال یک زمین لرزه بزرگ در یک کشور صادرکننده ممکن است عرضه را مختل کند، بنابراین افزایش قیمت ها). با این حال ، هنگامی که قیمت ها پایدار هستند ، عوامل اقتصادی (شامل خانواده ها ، بنگاه ها و دولت ها) تمایل دارند هنگام تصمیم گیری های اقتصادی از این عدم اطمینان اساسی و دائمی اساسی غافل شوند. در مقابل ، در محیطی با قیمت های ناپایدار که نمایندگان در هنگام تصمیم گیری در مورد سرمایه گذاری ، عدم اطمینان قیمت آینده را در نظر می گیرند. به طور کلی ، نوسانات قیمت نفت به طور معمول منجر به افزایش احساس عدم اطمینان اقتصادی می شود ، در حالی که عدم وجود نوسانات باعث ایجاد احساس کاذب از ثبات می شود.

با توجه به تعامل پیچیده اثرات مستقیم ، اثرات ضرب و شتم و عواقب ناشی از نوسانات قیمت نفت ، عواقب آن از سطح دولت به بنگاه ها و خانوارها گسترش می یابد. بنابراین ، برای سیاست گذاران بسیار مهم است که یک رویکرد یکپارچه مدیریت ریسک را اتخاذ کنند. با توجه به شرایط خاص کشور ، یک رویکرد یکپارچه همچنین حاکی از حسابداری از خطرات مرتبط ، مانند نوسانات قیمت سایر کالاهای کلیدی است.

به منظور کاهش قرار گرفتن در معرض ساختاری یک کشور و آسیب پذیری در برابر نوسانات قیمت ، سیاست گذاران دارای ابزارهای مختلف سیاست طولانی مدت در اختیار خود هستند. به طور معمول این اقدامات با هدف تغییر و اصلاح ساختارهای اقتصادی به منظور کاهش سطح وابستگی به بازارهای کالاهای بین المللی است. این شامل اقداماتی از جمله کاهش سهم سوخت فسیلی در سبد انرژی ملی ، افزایش بهره وری انرژی و توسعه گزینه های ساختاری و فناوری برای ایجاد فرآیندهای تولید کمتر سوخت فسیلی است. از آنجا که چنین اقدامات سیاست ساختاری دارای افق زمانی طولانی مدت است ، آنها باید با ابزارهای کوتاه مدت مدیریت ریسک مانند ذخایر فیزیکی ، قراردادهای خرید استراتژیک و ابزارهای مالی تکمیل شوند ، که همه روشهای متداول در بین بسیاری از شرکتهای بزرگ خصوصی برای محافظت از آنها هستندخطرات تأمینبرای تسهیل در اجرای یک چارچوب مدیریت ریسک یکپارچه ، انجام تمهیدات نهادی با ظرفیت فنی کافی ، استقلال سیاسی و توانایی هماهنگی در وزارتخانه ها و بخش ها بسیار مهم است. در کشورهای در حال توسعه ، چنین اقداماتی می تواند برای کاهش قرار گرفتن در معرض فعالیت اقتصادی و محافظت از معیشت فقیر نقش مهمی داشته باشد.